Ernst Barlach - Modern Çağ Heykeltıraşı

Alman dışavurumculuğunun en tanınmış sanatçılarından olan heykeltıraş, ressam ve edebiyatçı Ernst Barlach’ın yapıtları çağdaş dünya insanının varoluş sorunlarına bugün bile göndermeler yapabilmektedir.

Ernst Barlach, 1870 yılında Almanya'nın kuzeyinde bulunan Wedel'de dünyaya geldi. Köy doktoru olan babasıyla birlikte at arabasıyla uzaklardaki hastaları ziyarete gitmek küçük Ernst'in pek hoşuna giderdi. Paris'te, Hamburg'ta, Berlin'de ve Floransa'da yıllar geçirmiş olmasına rağmen Kuzey Almanya'nın melankolik kırlarına olan tutkusu yaşamı boyunca hiç azalmadı. Ernst Barlach, bir metropol bohemi olmamış, yalnızlığı tercih etmiş, dünyanın modernleşmesini derin bir kuşkuyla izlemiştir.

Yıllarca devam eden aşırı değişimler sanatçının yaşamında etkileyici olmuştur. Endüstrileşme kavramı yalnızca teknoloji ve trafiğin gelişmesinin, yeni fabrikaların ve şehirlerin yapılmasının getirdiği küresel bir dış değişimi değil, aynı zamanda siyasi ilişkilerin yeniden yapılandırılmasını, eğitim sistemindeki reformları, haberleşme teknolojisinin, radyo ve sinemanın gelişmesini ve daha birçok yeni fikirleri ve bilimsel ilerlemeleri de kapsamaktaydı. İnsanların özel ve sosyal yaşamları, alışkanlıkları, inanç dünyaları, değer anlayışları da aynı şekilde süratle değişmekteydi.„Yeni İnsan“ı ve „Yeni Çağ“ı insanlar nasıl düşünmüşlerdi acaba? Bu soru, 20. yüzyılın başlarında görsel sanatlar, müzik, edebiyat, mimari, felsefe, kısaca tüm kültürel ve entelektüel çevrelerde gündeme gelmişti.

Şiddetli kişilik bunalımına giren Barlach, 1906 yılında gittiği Güney Rusya'da bulunan başka birçok Avrupalı sanatçıların, edebiyatçıların aksine, buradaki devrim harekatına ve sanatsal avangarda fazla ilgi duymamıştır. Rusya, etkileyici kırsal manzaralarıyla ona ilham kaynağı olmuştur. Rus bozkırlarının, onun deyimiyle, „hiç bitmezliği“, duyulabilirüstünün, tanrısalın ağaçlar, fırtına, bulutlar, güneş gibi en basit ve normal olgularda var olduğu büyük bir evrensel tasarımın barındırdığı bir dünya hayalini daha da güçlendirmekteydi.

Bir arayış içinde olan sanatçı Rusya'da, uzun zamandan beri Almanya'da karşılaşmadığı o tamamen kendine özgü ve güven veren saf halk içtenliğini bulmuştur. Modern çağın büyük değişimleri Almanya'da eski Hıristiyanlık dünyasını ve onun direkleri olan köklü kiliseleri de bağışlamamıştı. Yeni bir ateizm doğmuştu. „Eski inanc“a artık tam anlamıyla inanılmıyordu. Bu da insanlarda terkedilmiş, tanrı himayesinden mahrum bırakılmış olma duygusunu uyandırmaktaydı. Rusya'da bu başkaydı. Burada dinsel ve dünyasal yaşamın uygulamaları birbiriyle sıkıca örülmüştü. Yaşam sevinci ile yaşamın getirdiği hüzünlerin, şarkılar söylemenin, dans etmenin, içki içmenin ve dua etmenin, çalışmak ve tembelliğin, keder ile coşkunun birbiriyle bu derece uyumlu yaşanması Barlach'ta çok büyük hayranlık uyandırmıştı. Burada yaşam ve inanç insani boyutlardaydı ve Barlach'ın görüşüne göre, „20. yüzyılın beşeri öfkesi“nden eser yoktu.